Prof. Dr. Ayhan Bıçak araştırma görevlisi olarak göreve başladığı 1991 yılından emekli olduğu 2023 yılına kadar süren akademik yaşantısını son derece verimli biçimde geçirmiş ve düşünsel üretimleriyle, kendi ifadesiyle dile getirirsek, içinde bulunduğu “kabileye” karşı görevlerini yerine getirmiştir. Öğrencileri ve meslektaşları olarak saygı ve...

“Asıl şöhretini borçlu olduğu esaret hatıralarından sonra yazdığı bu az bilinen eseri, Osman Ağa’nın serhad diplomasisinin merkezindeki rolünü ortaya koymaktadır. Sınır kesimindeki Osmanlı paşaları ve Habsburg generalleri arasında mekik dokuyan Osman Ağa, serhad diplomasisinin teâmüllerini, inceliklerini ve taraflar arasındaki çetin pazarlıkları, k...

“Bir tek Tanpınar Türkiye’yi kurtarabilir!” Derslerinde ve sohbetlerinde bu sözü sık sık tekrarlayan Prof. Dr. Mehmet Kaplan hayatı boyunca Tanpınar’ın mirasının yeni nesillere ulaşması için çalıştı. Önce Tanpınar’ın çalışkan asistanı sonra da vefalı dostlarından biri oldu. Şahsiyetine ve eserlerine dair incelemeler kaleme aldığı Tanpınar’ın kit...

Fatih türbedarı Ahmet Amiş Efendi (ö. 1920) Osmanlıların son, Cumhuriyetin ilk yıllarında İstanbul’un tasavvuf ve irfan muhitlerinde etkili olmuş sırlı ve cezbeli zevattan biridir. Halvetî ve Nakşî tariklerinden icazetleri olmakla beraber herhalde en önemli hususiyeti Melâmî neşveye sahip olmasıdır. Müritleri ve yakınları arasında Maraşlı Ahmet Tah...

Matarasından birkaç yudum su içtikten sonra gölgeye uzandı. Kâseyi göğsünün üzerine koydu. Bu tabakada çıkan ev gereçlerinin çoğu M.Ö. 3500’leri işaret ediyor. Muhtemelen bu da öyle yaşlı. Ayırdına varamadığı zamanın oyunlarından biri işte. Sanki o nesneyi birisi, kendisi tarafından bulunsun diye daha az önce oraya yerleştirmiş. İçinde olduğu gerçe...

Mektup, selam dahi vermeden, “Üçüncü mevki yazarların gevşek tornalarından çıkma gibi iddialı cümleler kuramıyorum Süheyla,” diye başlıyordu. “Karlar yağdı, bir kar tanesine elini sürmedin. Karlar eridi, kiremitler göründü, nedensizce üzüldün. Kitapların her mevsim açık olurdu, kalbinin saçları sebepli sebepsiz kırık. Sürülmüş içinden karlı tepeler...

Şiirden güneş yapmaya çalıştığımda, dişlileri oynuyor bir makinanın. Her devrin bir ölümü var, Eluard’ı açıyorum öyle, Nigâr Hanım’ı açsam öyle, Müldür’ü açsam öyle. Herkesin güneş yapmak için ne kullanmadığını merak ediyorum. Vidalarla, aksamlarla, devrelerle uğraşıyorum. Bir insan bile yapabiliyorum kendimden, bir şiir güneşi yapamıyorum. Bu kada...

Platon’un en derin ve etkileyici eserlerinden biri olan Phaidon, yalnızca Antik Yunan felsefesinin değil, insanlık düşünce tarihinin de temel eserlerinden biridir. Ölüm, ruhun ölümsüzlüğü, hakikatin doğası ve bilgelik arayışı gibi kadim soruların ele alındığı bu diyalog, yüzyıllardır filozofların, düşünürlerin ve felsefeye ilgi duyan okurların ilgi...

Platon’un Phaidon’u, felsefe tarihinin en dokunaklı ve en derin metinlerinden biridir. Sokrates’in idamından önce dostlarıyla yaptığı son sohbeti betimleyen Platon, bize yalnızca bir düşünürün son saatlerini değil, aynı zamanda ölümün ötesine dair umut dolu bakışını da sunar. Ruhun ölümsüzlüğünü Simmias ve Kebes ile tartışan Sokrates, ölüm korku...

Aslı yok sözleri Mecnûn söyler Sorma her bir deliden uslu haber Yıllarca divan edebiyatının seçkin ve dar bir zümreye ait olduğuna inanıldı. Oysa insanı düşündürmek, hikmet ve hakikate yöneltmek amacını taşıyan divan şiiri hafızalara silinmez bir şekilde nakşedilir, nesilden nesile atalar sözü gibi söylenirdi. Bazen cami kürsülerinde ve minb...

“‘Balkan dil birliği’ kavramına duyulan hayranlık döneminin ardından araştırmacılar Balkanlar’daki dillerin birbirleriyle temasına ilgi duymaya başladılar. Ancak Balkan bilimcileri bu araştırma alanının tam olarak anlaşılması için gereken Türkoloji bilgisinden yoksunlar. Aynı zamanda Türkologlarda da genellikle Balkan bilimine dair temel bilgi bulu...

“Şair mi olmak istiyorsun? Matematiği, fenni bunun için mi öğretiyorlar sana? Bak evlat, ancak tembeller şiir yazar. Aylaklar, çalışmaktan nefret edenler, gerçeklerden kaçmak isteyen hayalperestler... Şiir asi insanları tercihidir. Büyüsüne kapılır ve yolunu şaşırırsın. Seni bir ormana sürükler. Vahşi hayvanların arasınd...

Toplumsal bir gösteri: sunuma hazır, yerli yerinde Yorgun sağanaklardan tutuşan divane bağırır, saklanır gündüzlerde Çaputları çözülmüş kollarımızın Masada biriken evraklar aleyhimize işlemekte Hangi mesaiden arta kalmış günyüzü söyle bilelim Eve geç gelen babaların burnu uzuyor varmadan sözlerine Aldanma metroların boş kalmayan k...

Seyru sülûk mertebelerini ifade eden hâl ve makamlar, tasavvuf düşüncesinin teşekkülünde önemli bir rol oynamıştır. İlk dönemlerden itibaren sûfîler, tecrübe ettikleri bu hâlleri aktarmak üzere risâleler ve kitaplar kaleme almışlardır. Hâce Abdullah Herevî ise Menâzilü’s-sâirîn adlı eserinde bu makam ve hâlleri tasnif ederek daha sistemat...

İnci Enginün’ün makalelerini derlediğimiz serinin on ikinci cildinde eski Türk edebiyatı üzerine yazılar yer alıyor. “Orhon anıtlarından itibaren bütün Türk edebiyatına ilgi duymakla birlikte uz-manlaşmak için seçtiğim alan Yeni Türk Edebiyatı oldu; fakat ben bu mukayeseli bakış tarzımı hiç kaybetmedim, edebiyatı bütün olarak görmekten hiç vazgeçme...

Anne Yunus ne dediyse hep çıktı Şeytanlar semirdi kuvvetli oldu. Zayıf kalsalar ne farkederdi... Nasılsa onlar galip gelecekti Hüsrev Hatemi Bir rivayete göre Molla Kasım’ın ateşe verdiği Yunus şiirlerini gökte melekler, suya attıklarını balıklar, geriye kalanları ise insanlar okuyor. Elinizdeki kitapta Hüsrev Hatemi Türkçenin...

Türk hikâyeciliğinin usta ismi Mustafa Kutlu’dan yeni bir hikâye, Ezanı Beklerken. Kutlu bu hikâyesinde de kendine has üslûbuyla bizleri hayatın içinden bir yolculuğa çıkarıyor. Ailelerinin rızasını almadan evlenen bir çiftin köyden kaçıp Hayâl Otel’e sığınmasıyla başlayan hikâye, otelin sakinlerini tanıdıkça derinleşiyor. Her biri kendi hikâyes...

Elinizdeki kitap modern dünyanın en büyük baskı ve tahakküm aygıtlarından biri üzerine. İki şairin de dikkat çektiği buydu. Ceyhun Atuf Kansu’nun dizeleri eleştirel bir uyarı, Filistinli şair Mahmud Derviş’inkiler ise gerçek anlamını bugünlerde kavrayabildiğimiz bir son havası taşıyor: Demokratik Kongo Cumhuriyeti Başbakanı Patrice Lumumba’yı vahşi...

İnci Enginün’ün makalelerini derlediğimiz serinin bu on birinci cildinde Enginün, yeni Türk edebiyatının kronolojik hattını takip ederek Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatını inceliyor. Serinin Yeni Devletin Kuruluşu başlıklı bir önceki kitabında, Millî Mücadele ve Cumhuriyet’in ilk yıllarının edebiyatını ele elan Enginün, bu kitapta Cumhuriyet dönemi...

İsbat-ı vâcib, din ve felsefenin temel meselelerindendir. İslam düşünce tarihi çerçevesinde klasik literatür, Allah’ın varlığından çok birliğine ve sıfatlarına odaklanmış bir muhtevaya sahipti. Modernleşme dönemi ile birlikte isbat-ı vâcib meselesi farklı bir safhaya evrilmiş; Batıda meydana gelen değişim ve dönüşüm esasen tanrı telakkisi ve ilahî...

Fars edebiyatı tarihsel geçmişi, etki alanı, zengin şiir dağarcığı ile dünya edebiyatında, özellikle de doğu edebiyatında önemli bir konuma sahiptir. Türk edebiyatıyla klasik dönemlerden beri süregelen sıkı ilişkileri dolayısıyla divan edebiyatı üzerinde de derin etkisi vardır. Şairlerin dizelerinde yer alan maddi dünya ve fizikötesi âlemlere özgü,...